|
Kanun No: 3621
Tarihi :04/04/1990
Resmi Gazete Tarihi:17/04/1990
Resmi Gazete Sayısı:20495
Son Değişiklik
Resmi Gazete Tarihi: 21/07/2005
Resmi Gazete Sayısı: 25882
KIYI KANUNU
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 – Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları
ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan
sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek
koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma
esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir.
Kapsam
Madde 2 – Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göller ve akarsu
kıyıları ile deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil
şeritlerine ait düzenlemeleri ve bu yerlerden kamu yararına
yararlanma imkan ve şartlarına ait esasları kapsar.
İstisnalar
Madde 3 – Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde veya
ülke güvenliği ile doğrudan ilgili, Türk Silahlı Kuvvetlerine
ait harekat ve savunma amaçlı yerlerde (konut ve sosyal tesisler
hariç) özel kanun hükümlerine, diğer özel kanunlar uyarınca
belirlenmiş veya belirlenecek yerlerde ise özel kanunların bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerine uyulur.
Tanımlar
Madde 4 – Bu Kanunda geçen deyimlerden;
Kıyı çizgisi:Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, taşkın
durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların
birleşmesinden oluşan çizgiyi,
Kıyı Kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda,
kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin
oluşturulduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık,
bataklık ve benzeri alanların doğal sınırını,
Kıyı: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanı,
Sahil şeridi: Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay
olarak en az 100 metre genişliğindeki alanı,(1)
Dar Kıyı: Kıyı kenar çizgisinin, kıyı çizgisi ile çakışmasını,
Toplumun yararlanmasına açık yapı: Mevzuata göre tespit ya da
tasdik edilmiş kural ve ücret tarifelerine uygun biçimde,
getirdiği kullanımdan belirli kişi ya da topluluklara
ayrıcalıklı kullanım hakkı tanımaksızın yararlanmak isteyen
herkese eşit ve serbest olarak açık bulundurulan ve konut
dokunulmazlığı olmayan yapıları,
İfade eder.
(Son fıkra iptal: Ana. Mah.'nin 18/9/1991 tarih ve E.: 1990/23,
K.: 1991/29 sayılı kararı ile)
Genel Esaslar
Madde 5 – Kıyılar ile ilgili genel esaslar aşağıda
belirtilmiştir:
Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar,
herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır,
Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı
gözetilir.
Kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi
için kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur.
Kıyı kenar çizgisinin tespit edilmediği bölgelerde talep
vukuunda, talep tarihini takip eden üç ay içinde kıyı kenar
çizgisinin tespiti zorunludur.
Ek : (1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeritlerinde yapılacak
yapılar kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir.
Ek : (1/7/1992 - 3830/2 md.) Yaklaşma mesafesi ve kıyı kenar
çizgisi arasında kalan alanlar, ancak yaya yolu, gezinti,
dinlenme, seyir ve rekreaktif amaçla kullanılmak üzere
düzenlenebilir.
Ek : (1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeritlerinin derinliği, 4
üncü maddede belirtilen mesafeden az olmamak üzere, sahil
şeridindeki ve sahil şeridi gerisindeki kullanımlar ve doğal
eşikler de dikkate alınarak belirlenir.
Ek : (1/7/1992 - 3830/2 md.) Taşıt yolları, sahil şeridinin kara
yönünde yapı yaklaşma sınırı gerisinde kalan alanda
düzenlenebilir.
Ek : (1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeridinde yapılacak yapıların
kullanım amacına bağlı olarak yapım koşulları yönetmelikte
belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Kıyı, Kıyı Kenar Çizgisi, Sahil Şeridi, Planlama ve Yapılanma
Kıyının Korunması, Yapı Yasağı ve Kıyıda Yapılacak Yapılar
Madde 6 – Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına
açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit,
parmaklık, telörgü, hendek, kazık ve benzeri engeller
oluşturulamaz.
Kıyılarda, kıyıyı değiştirecek boyutta kazı yapılamaz; kum,
çakıl vesaire alınamaz veya çekilemez.
Kıyılara moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici etkisi olan
atık ve artıklar dökülemez.
Kıyıda, uygulama imar planı kararı ile;
a) İskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım, dalgakıran,
köprü, menfez, istinat duvarı, fener, çekek yeri, kayıkhane,
tuzla, dalyan, tasfiye ve pompaj istasyonları gibi, kıyının kamu
yararına kullanımı ve kıyıyı korumak amacına yönelik alt yapı ve
tesisler,
b) Faaliyetlerinin özellikleri gereği kıyıdan başka yerde
yapılmaları mümkün olmayan tersane, gemi söküm yeri ve su
ürünlerini üretim ve yetiştirme tesisleri gibi, özelliği olan
yapı ve tesisler,
c) (Ek: 3/7/2005 - 5398/13 md.)Organize turlar ile seyahat eden
kişilerin taşındığı yolcu gemilerinin (kruvaziyer gemilerin)
bağlandığı, günün teknolojisine uygun yolcu gemisine hizmet
vermek amacıyla liman hizmetlerinin (elektrik, jeneratör, su,
telefon, internet ve benzeri teknik bağlantı noktaları ve
hatlarının) sağlandığı, yolcularla ilgili gümrüklü alan
hizmetlerinin görüldüğü, ülke tanıtımı ve imajını üst seviyeye
çıkaracak turizm amaçlı (yeme-içme tesisleri, alışveriş
merkezleri, haberleşme ve ulaştırmaya yönelik üniteler, danışma,
enformasyon ve banka hizmetleri, konaklama üniteleri, ofis
binalar) fonksiyonlara sahip olup, kruvaziyer gemilerin
yanaşmasına ve yolcuları indirmeye müsait deniz yapıları ve yan
tesislerinin yer aldığı kruvaziyer ve yat limanları,
Yapılabilir.
(Ek fıkra: 3/7/2005 - 5398/13 md.) Özelleştirme kapsam ve
programına alınan ve sahil şeridi belirlenen veya belirlenecek
olan alanlar ile kıyı ve dolgu alanlarında yapılacak yat ve
kruvaziyer limanlarının ihtiyacı olan yönetim birimleri, destek
birimleri, bakım ve onarım birimleri, teknik ve sosyal altyapı
ve konaklama birimleri ile ilgili kullanım kararları ve
yapılanma şartları imar plânı ile belirlenir.
Bu yapı ve tesisler yapım amaçları dışında kullanılamazlar.
Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler
Üzerinde Yapılabilecek Yapılar
Madde 7 – Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar
planı kararı ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler
dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde
edilebilir.
Bu gibi yerlerde doldurma veya kurutmayı yapacak ilgili idarenin
valiliğe iletilen teklifi, valilik görüşü ile birlikte
Bayındırlık ve İskan Bakanlığına gönderilir. Bakanlık, konusuna
göre ilgili kuruluşların görüşünü de almak suretiyle teklifi
inceler. Uygun bulunması halinde ilgili idare tarafından
uygulama imar planı hazırlanır. Bu yerler için yapılacak planlar
hakkında İmar Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, bu planlar
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından, 2634 sayılı Turizmi
Teşvik Kanunu kapsamında kalan alanlardaki planlar ise, anılan
Kanunun 7 nci maddesine göre tasdik edilir. Doldurma ve kurutma
işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılır. Bu
araziler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır, özel mülkiyet
konusu olamaz.
Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol,
açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve
sosyal altyapı alanları düzenlenebilir.
Sahil Şeridinde Yapılabilecek Yapılar
Madde 8 – Uygulama imar planı bulunmayan alanlardaki sahil
şeritlerinde, 4 üncü maddede belirtilen mesafeler içinde hiç bir
yapı ve tesis yapılamaz.
Uygulama imar planı bulunan yerlerde duvar, çit, parmaklık,
telörgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz. Moloz,
toprak, curuf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucu etkisi olan
atık ve artıklar dökülemez, kazı yapılamaz.
Ancak bu alanlarda; uygulama imar planı kararıyla altı ve
yedinci maddede belirtilen yapı ve tesislerle birlikte toplum
yararına açık olmak şartıyla konaklama hariç günü birlik turizm
yapı ve tesisleri yapılabilir.
Kıyı Kenar Çizgisinin Tespiti
Madde 9 – Kıyı kenar çizgisi, valiliklerce, kamu görevlilerinden
oluşturulacak en az 5 kişilik bir komisyonca tespit edilir.
Bu komisyon; jeoloji mühendisi, jeolog veya jeomorfolog, harita
ve kadastro mühendisi, ziraat mühendisi, mimar ve şehir
plancısı, inşaat mühendisinden oluşur.
Komisyonca tespit edilip valiliğin uygun görüşü ile birlikte
gönderilen kıyı kenar çizgisi, Bayandırlık ve İskan Bakanlığınca
onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Komisyonun çalışma usul ve esasları Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik ile belirlenir.
Kıyı ve Sahil Şeridinde Planlar
Madde 10 – Kıyıda ve sahil şeridindeki planlar bu Kanunun ve
buna dayanılarak çıkarılacak yönetmeliğin hükümlerine aykırı
olamaz. Bu yerlerde düzenlenen planlardan, imar mevzuatı veya
yerin özelliği dolayısıyla 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu
kapsamına girenler, anılan Kanunun 7 nci maddesine göre
onaylanarak kesinleşir.
Kıyıda ve Doldurma ve Kurutma Yoluyla Kazanılan Araziler
Üzerinde Yapılanmalara İzin Verilmesi
Madde 11 – Bu Kanun hükümlerine göre, kıyıda ve doldurma ve
kurutma yoluyla kazanılan araziler üzerinde yapılması mümkün
olan yapı ve tesislerin yapılabilmesi için, Maliye ve Gümrük
Bakanlığından gerekli iznin alınması zorunludur.
Yapı ruhsatı verilmesinde bu izin belgesi yeterlidir.
İznin verilme şekil ve şartları Bayındırlık ve İskan ve Maliye
ve Gümrük bakanlıklarınca birlikte tespit edilerek çıkarılacak
uygulama yönetmeliğinde belirtilir.
Tapuya Şerh Verilmesi
Madde 12 – Sahil şeridinde, bu Kanunun 8 inci maddesinde
belirtilen hükümlere uygun olarak yapılan yapıların bu
niteliklerinin, tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenmesi
zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kontrol, İmar Mevzuatına Aykırı Yapı ve Ceza Hükümleri
Kontrol
Madde 13 – Bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki uygulamaların
kontrolu; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye,
dışında ise valilikçe yürütülür. İlgili bakanlıkların teftiş ve
kontrol yetkileri saklıdır.
İmar Mevzuatına Aykırı Yapı
Madde 14 – Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar
ile ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında 3l94 sayılı İmar
Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Ceza Hükümleri
Madde 15 – a) Kıyıda ve uygulama imar planı bulunan sahil
şeritlerinde;
1. Duvar, çit, parmaklık, telörgü, hendek, kazık ve benzeri
engelleri oluşturanlara kum, çakıl alan veya çekenlere 5 milyon
lira,
2. Moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucu
etkisi olan atık ve artıkları dökenlere 10 milyon lira,
3. Kıyıyı değiştirecek boyutta kazı yapan, kum, çakıl alan veya
çekenlere 50 milyon lira, Para cezası verilir.
b) Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda, Kanun hükümlerine
uyulmadan ruhsatsız, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan
yapıların sahiplerine ve müteahhidine, 3l94 sayılı İmar
Kanununda öngörülen para cezalarının iki misli para cezası
verilir.
Ancak, ruhsata bağlanması mümkün olmaması nedeniyle 3194 sayılı
İmar Kanununun öngördüğü süre içerisinde yapısını yıkandan
tahakkuk ettirilen para cezası alınmaz.
Para cezası, ilgisine göre doğrudan doğruya Vali veya Belediye
Başkanı tarafından verilir.
Cezalara karşı, cezanın tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün
içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz,
idarece verilen cezanın uygulanmasını durdurmaz.
Bu Kanunda öngörülen iş ve işlemleri süresinde yapmayan veya
geciktirenlere veya Kanunu yanlış uygulayan mahalli yönetici ve
diğer kamu görevlileri hakkında ayrıca kanuni takibat yapılır.
Para cezalarının ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Yönetmelik
Madde 16 – Bu Kanunun uygulanması ile ilgili yönetmelik, Kanunun
yayımından itibaren 3 ay içinde Maliye ve Gümrük, Turizm
Bakanlıklarının yazılı görüşü alınarak Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca hazırlanır.
Ek Madde 1- (Ek: 1/8/2003-4971/26 md.)
Özelleştirme kapsamındaki kuruluşların kullanımında bulunan ve
bu Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında kıyıda yer alan arazi ve
yapılar için, bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapılması gereken
tüm işlemler (kıyı kenar çizgisinin tespiti, Özelleştirme
İdaresi Başkanlığınca lüzum görülmesi halinde kıyı kenar
çizgisinin yeniden tespiti, uygulama imar plânlarının
hazırlanması, ruhsat ve benzeri hususlar) kuruluşun özelleştirme
kapsamına alınmasını takiben ilgili kurum ve kuruluşlarca iki ay
içerisinde sonuçlandırılır. Bu arazi ve yapılar Özelleştirme
İdaresi Başkanlığının talebine istinaden kadastro müdürlüğünce
kadastro paftalarına özel işaretleri ile belirtilir.
Geçici Madde – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
mevzuat hükümlerine uygun olarak onanmış ve kısmen veya tamamen
yapılaşmış 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının sahil
şeritleri ile ilgili hükümleri geçerlidir. Ancak, 8 inci
maddenin ikinci fıkra hükümleri saklıdır.
Yürürlük
Madde 17 – Bu Kanunun (...) (1) hükümleri yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
